Home
  
Home บทความวิทยาศาสตร์ เซ็นสมุดเยี่ยม
วัดขนาดดาวบนฟ้าด้วยมือเราเอง PDF พิมพ์

โดย ASTVผู้จัดการออนไลน์ 28 มกราคม 2554



คลิกดูภาพขยาย

        รู้ไหมว่ามือเล็กๆ ของเรานั้นใช้วัดระยะของดวงดาวบนท้องฟ้าได้ เทคนิคนี้นักดูดาวเขารู้จักกันดี แต่สำหรับใครที่ยังไม่รู้มาเรียนรู้ไปพร้อมๆ กับเรา
       
       ข้อมูลดีๆ จากเว็บไซต์หอดูดาวอวกาศรังสีเอกซ์จันทรา (Chandra X-ray Observatory) บอกเทคนิคในการวัดขนาดและมุมของวัตถุบนท้องฟ้าอย่างคร่าวๆ ด้วยมือ ของเราเอง
       
       สำหรับนิ้วก้อยเล็กๆ ของเรานั้นวัดขนาดเชิงมุม (angular size) ได้ 1 องศา ส่วนกำปั้นของเราวัดได้ 10 องศา เมื่อกางนิ้วก้อยและนิ้วชี้ออกจะวัดได้ 15 องศา แต่ถ้ากางนิ้วโป้งกับนิ้วก้อยจะวัดได้ 25 องศา
       
       เราอธิบายขนาดปรากฏและระยะทางระหว่างวัตถุบนท้องฟ้าได้ด้วยการวัดเชิงมุม ซึ่งการวัดเช่นนี้เป็นสิ่งจำเป็นเพราะโดยปกติวัตถุบนท้องฟ้านั้นจะอยู่ห่างกันอย่างมาก เช่น ดวงอาทิตย์มีขนาดใหญ่กว่าดวงจันทร์ 400 เท่า และยังมีระยะทางไกลกว่าถึง 400 เท่า แต่ขนาดที่ปรากฏของดวงอาทิตย์เท่ากับจันทร์เต็มดวง ดังนั้น ทั้งดวงอาทิตย์และดวงจันทร์มีขนาดเชิงมุมเท่ากัน


 

        ภาพอาร์ซีดับเบิลยู 108 (RCW 108) ในกลุ่มดาวแท่นบูชา ซึ่งเป็นบริเวณที่มีกิจกรรมการก่อตัวของดาวจำนวนมาก โดยบริเวณนี้อยู่ห่างจากโลกออกไป 4,000 ปีแสง และอยู่กาแลกซีทางช้างเผือกเช่นเดียวกัน สำหรับภาพนี้บันทึกโดยกล้องจันทรา (นาซา)
       
       ระบบการวัดเชิงมุมที่นักดาราศาสตร์ใช้นี้อยู่บนพื้นฐานการแบ่งวงกลม ซึ่งแบ่งออกได้เป็น 360 องศา และแต่ละองศายังแบ่งออกได้เป็น 60 ลิปดา (minute of arc หรือ arcminute) และแต่ละลิปดายังแบ่งออกได้เป็น 60 ฟิลิปดา (arc second)
       
       คนสายตาดีอาจสามารถที่จะแยกแยะวัตถุขนาดประมาณ 1 ลิปดาได้ หรือเปรียบได้กับแยกวัตถุ 2 ชิ้นที่มีขนาดเท่าเหรียญบาทได้จากระยะไกล 70 เมตร ซึ่งกล้องโทรทรรศน์ในปัจจุบันก็มีประสิทธิภาพมากพอที่จะแยกวัตถุขนาดเพียง 1 ลิปดา หรือเล็กกว่าได้
       
       สำหรับกล้องโทรทรรศน์จันทรานั้นสามารถแยกแยะวัตถุขนาดประมาณ 0.5 ลิปดาได้ ส่วนกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลนั้นสามารถแยกแยะวัตถุขนาดเล็กถึง 0.1 ฟิลิปดาได้ ซึ่งเปรียบเทียบให้เห็นภาพได้ว่าการแยกแยะวัตถุขนาด 1 ฟิลิปดานั้นเหมือนการแยกแยะเหรียญบาทที่อยู่ไกลออกไป 4 กิโลเมตรได้
       
       ขนาดเชิงมุมหรือเส้นผ่านศูนย์กลางเชิงมุม (angular diameter) นั้นเป็นสัดส่วนของเส้นผ่านศูนย์กลางหารด้วยระยะทางของวัตถุนั้นๆ หากเราทราบเพียง 2 ค่าของตัวแปรเหล่านี้ เราก็หาค่าของตัวแปรที่เหลือได้ ตัวอย่างเช่นเราสังเกตวัตถุที่มีขนาดปรากฏ 1 ฟิลิปดา และทราบว่าวัตถุนั้นอยู่ไกลไป 5,000 ปีแสง เราจะหาเส้นผ่านศูนย์กลางที่แท้จริงได้ 0.02 ปีแสง


Views: 2241

ความคิดเห็นแรก

Only registered users can write comments.
Please login or register.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved

< ก่อนหน้า   ถัดไป >
ขณะนี้มี 30 บุคคลทั่วไป ออนไลน์
สถิติผู้เยี่ยมชม
ผู้เยี่ยมชม: 11844903  คน
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์
ฟิสิกส์ 1 (ภาคกลศาสตร์)
ฟิสิกส์ 1 (ความร้อน)
ฟิสิกส์ 2
กลศาสตร์เวกเตอร์
โลหะวิทยาฟิสิกส์
เอกสารคำสอนฟิสิกส์ 1
ฟิสิกส์ 2 (บรรยาย)
ฟิสิกส์พิศวง
สอนฟิสิกส์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต
ทดสอบออนไลน์
วีดีโอการเรียนการสอน
แผ่นใสการเรียนการสอน
เอกสารการสอน PDF
หน้าแรกในอดีต

ทั่วไป
การทดลองเสมือน
บทความพิเศษ
ตารางธาตุ(ไทย1)
พจนานุกรมฟิสิกส์
ลับสมองกับปัญหาฟิสิกส์
ธรรมชาติมหัศจรรย์
สูตรพื้นฐานฟิสิกส์
การทดลองมหัศจรรย์
กิจกรรมการทดลองทางวิทยาศาสตร์

บททดสอบ
แบบฝึกหัดกลาง
แบบฝึกหัดโลหะวิทยา
แบบทดสอบ
ความรู้รอบตัวทั่วไป
อะไรเอ่ย ?
ทดสอบ(เกมเศรษฐี)
คดีปริศนา
ข้อสอบเอนทรานซ์
เฉลยกลศาสตร์เวกเตอร์
แบบฝึกหัดออนไลน์

สรรหามาฝาก
คำศัพท์ประจำสัปดาห์
ความรู้รอบตัว
การประดิษฐ์แของโลก
ผู้ได้รับโนเบลสาขาฟิสิกส์
นักวิทยาศาสตร์เทศ
นักวิทยาศาสตร์ไทย
ดาราศาสตร์พิศวง
สุดยอดสิ่งประดิษฐ์
การทำงานของอุปกรณ์ทางฟิสิกส์
การทำงานของอุปกรณ์ต่างๆ

การเรียนฟิสิกส์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต
การวัด
เวกเตอร์
การเคลื่อนที่แบบหนึ่งมิติ
การเคลื่อนที่บนระนาบ
กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน
การประยุกต์กฎของนิวตัน
งานและพลังงาน
การดลและโมเมนตัม
การหมุน
สมดุลของวัตถุแข็งเกร็ง
การเคลื่อนที่แบบคาบ
ความยืดหยุ่น
กลศาสตร์ของไหล
กลไกการถ่ายโอนความร้อน
เทอร์โมไดนามิก
คุณสมบัติเชิงโมเลกุลของสสาร
คลื่น
การสั่น และคลื่นเสียง
ไฟฟ้าสถิต
สนามไฟฟ้า
ความกว้างของสายฟ้า
ตัวเก็บประจุ
ศักย์ไฟฟ้า
กระแสไฟฟ้า
สนามแม่เหล็ก
การเหนี่ยวนำ
ไฟฟ้ากระแสสลับ
ทรานซิสเตอร์
สนามแม่เหล็กไฟฟ้า
แสงและการมองเห็น
ทฤษฎีสัมพัทธภาพ
กลศาสตร์ควอนตัม
โครงสร้างของอะตอม
นิวเคลียร์

สมัครสมาชิก
เพื่อรับเอกสารเพิ่ม!