ตาชั่งจีน ภาษาจีนเรียกว่า “ก่านเชิ่ง “  เป็นสิ่งประดิษฐ์ของจีน  มีเอกสารทางประวัติศาสตร์ที่กล่าวถึงการชั่งน้ำหนักในประเทศจีนมานานตั้งแต่ยุคชุนชิว  ตาชั่งขนาดใหญ่รับน้ำหนักได้หลายร้อยปอนด์ในยุคฉิน  ประมาณ 2,000  ปีก่อน  ปัจจุบันเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์แห่งชาติ

      ตาชั่งจีนประกอบด้วย  ด้ามหรือก้าน  บนก้านมีมาตราส่วนบอกน้ำหนัก  ปลายข้างหนึ่งของก้านมีตะขอห้อยลงมาเอาไว้หิ้ววัตถุที่ต้องการชั่ง  ปลายอีกข้างหนึ่งมีลูกตุ้มน้ำหนักเลื่อนได้ห้อยอยู่กับเชือก  บนก้านมีเชือกอีก 2-3  เส้นเอาไว้หิ้ว

      ขณะชั่ง   คนชั่งจะหิ้วเชือกเส้นใดเส้นหนึ่งขึ้นมา  แล้วเลื่อนลูกตุ้มน้ำหนักไปทางซ้ายหรือทางขวาจนกว่าจะถึงจุดสมดุลที่ก้านไม่เอียง  แล้วจึงอ่านค่าน้ำหนักที่เขียนไว้บนก้านตาชั่ง

       โดยหลักการอันเดียวกันนี้  ต่อมาพัฒนาเป็นตาชั่งที่ใช้จาน 2  ใบ  ใบหนึ่งวางของที่จะชั่ง อีกใบวางลูกน้ำหนักโลหะขนาดต่างๆ  จนน้ำหนักบนจานทั้งสองเสมอกัน   ตาชั่งแบบนี้หิ้วไม่ได้  และไม่สะดวกในการพกพา

       ขนาดของตาชั่งจีนแตกต่างกัน  สุดแล้วแต่ว่าต้องการชั่งน้ำหนักขนาดไหน  ตาชั่งใหญ่มากๆ   สามารถชั่งข้าวสารเป็นกระสอบหรือหมูเป็นตัวๆได้  ตาชั่งขนาดเล็กความยาวของก้านไม่ถึงฟุต  มีไว้ชั่งสิ่งของน้ำหนักไม่ถึงตำลึง เช่น  เงิน ทอง  ยาสมุนไพร  เป็นต้น

       คู่กับการประดิษฐ์เครื่องชั่ง  จีนได้สร้างมาตราชั่งน้ำหนักของตนเองขึ้นมา  ในสมัยของจักรพรรดิฉินสื่อหวาง (จิ๋นซีฮ่องเต้)  ได้มีการกำหนดมาตราชั่งน้ำหนักให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ  ในยุคถังก็มีการปรับปรุงใหม่อีกครั้ง  และใช้กันเรื่อยมา

        การซื้อขายสินค้าในประเทศจีนทุกวันนี้ ชั่งกันด้วยมาตราชั่งน้ำหนักแบบจีน  ไม่นิยมใช้มาตราส่วนสากลเป็นกิโลกรัม หรือ ปอนด์

        มาตราชั่งน้ำหนักของจีน  คิดกันเป็น  จิน เหลี่ยง  เฉียน  เฟิน  ละเอียดลงไปอีกก็ยังมี  หลี่ เหา  และ ซือ

1  จิน  เท่ากับ  ครึ่งกิโลกรัม  หรือ 500  กรัม  (มักเรียกจินว่า ชั่ง  แต่จริงๆ แล้วน้ำหนักไม่เท่า 1 ชั่งของไทย)

         1  เหลี่ยง  เท่ากับ   1  ส่วน 10  ของ 1  จิน  (เทียบได้กับ ตำลึง  แต่น้ำหนักก็ไม่เท่าตำลึงของไทย)

        1  เฉียน   เท่ากับ   1  ส่วน  10  ของ  1  เหลี่ยง

         1  เฟิน  เท่ากับ  1  ส่วน 10 ของ  1  เฉียน

ครั้งที่

เซ็นสมุดเยี่ยม

การเรียนฟิสิกส์ 1 ผ่านทางอินเตอร์เน็ต