|
|
|
|
วิทยาศาสตร์ทางประสาท
เป็นไปได้ที่จะอธิบายเดจาวูในเรื่องรูปจำลองต่างๆ ที่ตรงกันทั้งหมดของความจำ จากรูปจำลองเหล่านี้ สถานการณ์หนึ่งดูเหมือนคุ้นเคยได้จากหนึ่งในสองเหตุผลด้วยกัน ที่เรารู้สึกคุ้นเคยก็เพราะว่ามันคล้ายคลึงกันมากในเหตุการณ์หนึ่งๆ ที่เก็บไว้ในความจำ แต่เหตุการณ์หนึ่งยังสามารถคุ้นเคยได้ถ้ามันมีความคล้ายคลึงกันพอสมควรในเหตุการณ์จำนวนหนึ่งที่เก็บในความจำเช่น ลองจินตนาการว่าคุณอยู่ในการทดลองที่ให้คุณดูรูปภาพของบุคคลต่างๆ ในครอบครัว พี่ชายของคุณที่ชื่อจอห์นและโจ น้องสาวของคุณที่ชื่อจอย จูน และจุ๋ม พ่อแม่ของคุณที่ชื่อเอกและน้ำ และคนอื่นๆ ในตอนนี้ขณะที่คุณกำลังเดินออกจากห้องทดลอง จู่ๆ คุณก็เดินมาชนกับผม คุณอาจจะรู้สึกว่าเคยเห็นผมและกำลังคิดกับตัวเองว่า "ผู้ชายคนนี้มันหน้าคุ้นๆ นะ" เหตุผลสำหรับเหตุการณ์นี้คือ แม้ว่าจะไม่มีใครในครอบครัวคุณหน้าตาเหมือนผม (หล่ออย่างนี้ไม่มีอีกแล้ว 555) แต่บางครั้งพวกเขาทั้งหมดก็ดูคล้ายผมได้ และจากรูปจำลองที่ตรงกันทั้งหมดของความจำ ความคล้ายคลึงกันมีแนวโน้มที่จะเป็นข้อสรุปได้ ความรู้สึกถึงเดจาวูบางอย่างอาจจะอธิบายด้วยวิธีที่คล้ายกันนี้ได้เช่นกัน กระบวนการศึกษาเพื่อทำความเข้าใจเรื่องเดจาวูยังถูกสร้างขึ้นในด้านวิทยาศาสตร์ทางประสาท (neuroscience) อีกด้วย ในเรื่องนี้ นักวิจัยทางด้านจิตศาสตร์การรับรู้และวิทยาศาสตร์ทางประสาทได้แยกแยะระหว่างความจำที่มาจากเรื่องราวต่างๆ ที่ผ่านมาตอนยังมีสติและความจำที่มาจากความคุ้นเคยออกมาเช่น คนส่วนใหญ่สามารถที่จะจำจูบครั้งแรกของพวกเขาได้ พวกเขาสามารถนำตัวเองกลับไปยังเหตุการณ์ในตอนนั้นได้ (น่าอิจฉาจริงๆ เลย) แต่เราทุกคนยังรู้สึกเหมือนเราเคยรู้จักคนบางคนมาก่อน แต่ไม่รู้ว่าที่ไหน (เอ๊ะ! เหมือนเพลงอะไรนะ!?) เป็นบุคคลที่เราคุ้นเคยแต่กลับบอกสถานที่ไม่ได้ นักวิจัยเชื่อว่า ระบบความจำที่รวมถึงส่วนคอร์เทกซ์ส่วนหน้า (prefrontal cortex) และฮิปโปแคมปัส (hippocampus) เป็นสื่อของเรื่องราวต่างๆ ที่ผ่านมาตอนยังมีสติ ขณะที่ระบบความจำที่มีส่วน parahippocampal gyrus และการเชื่อมโยงภายนอกของมันเป็นสื่อให้เกิดความรู้สึกคุ้นเคยนี้ขึ้นมา ในตอนนี้นายโจเซฟ สแปทท์ (Josef Spatt) ได้แย้งว่า ความรู้สึกแบบเดจาวูเกิดขึ้นเมื่อส่วน parahippocampal gyrus และบริเวณใกล้เคียงถูกกระตุ้นชั่วคราวจากการทำงานปกติของส่วนคอร์เทกซ์ส่วนหน้าและฮิปโปแคมปัส ซึ่งจะผลิตความรู้สึกคุ้นเคยอย่างมาก โดยปราศจากเรื่องราวต่างๆ ที่ผ่านมาตอนยังมีสติอยู่ อย่างที่คุณสามารถบอกได้ ยังมีทฤษฎีอีกมากมายที่พยายามจะอธิบายถึงเดจาวู แต่เรายังไม่มีคำตอบที่แน่นอนตายตัวที่ทำให้ทฤษฎีเหล่านั้นถูกต้อง เรื่องดังกล่าวยังคงต้องมีการศึกษาวิจัยกันต่อไปครับ ว่าแต่...คุณเคยมีเดจาวูกันหรือเปล่า?
| |
|
| |
| หน้าที่ | |
การเรียนการสอนฟิสิกส์ 1 ผ่านทางอินเตอร์เน็ต