ผลิต ภัณฑ์ หมัก ดอง ประเภท ซอส ปรุง รส และ เต้าเจี้ย ว ผลิต ภัณฑ์ ทั้ง ๒ ชนิด นี้ มัก จะ ผลิต พร้อม กัน เนื่อง จาก ใช้ วัตถุ ดิบ อย่าง เดียว กัน เต้าเจี้ยวจะ เป็น ส่วน ที่ เหลือ จาก การก รอง น้ำ ซีอิ๊ว แต่ เต้าเจี้ยวชั้น ดี จะ ผลิต แยกกับซีอิ๊วซึ่งเดิมผลิต ใน ครัว เรือน ใน ปัจจุบัน ผลิต เป็น อุตสาหกรรม ขนาด เล็ก และ ขนาด ใหญ่
กรรม วิธี การ ผลิต เต้าเจี้ยวใช้ ถั่ว เหลือง เป็น หลัก และ มี แป้ง เชื้อ รา (แอสเพอร์จิลลัส โอ ไร เซ และ แอสเพอร์จิลลัส โซ เย) น้ำ เกลือ และเครื่องปรุง รส ต่าง ๆ เป็น ส่วน ประกอบ ผสม ให้ เข้า กัน บรรจุ โอ่ง ปิด ฝา แล้ว ตาก แดด ปล่อย ให้ เกิด ปฏิกิริยา การ หมัก เป็น เวลา ประมาณ ๓-๖ เดือน เมื่อ ครบ กำหนด เวลา แล้ว ถ้า ทำ ซีอิ๊วร่วมกับเต้าเจี้ยวระยะ นี้ ก็ จะ ดูด ส่วน ที่ เป็น ของ เหลว สี น้ำ ตาล ปน แดง ออก มา นำ ไป ผ่าน การ ฆ่า เชื้อ ที่ อุณหภูมิ ๖๕-๘๘ องศาเซลเซียส จากน ั้นจึง นำ ไป กรอง เพื่อ กำจัด ตะกอน ที่ มี ถั่ว อยู่ ออก ไป ก่อน บรรจุ ขวด หลัง จาก นั้น นำ เนื้อถั ่วเหลือง ที่ เหลือ มา ปรุง รส อื่น ๆ เพื่อ เป็น เต้าเจี้ ยวบรรจุ ขวด ขาย ต่อ ไป
หาก ผลิต เต้าเจี้ยว โดย วิธี ไม่ ผ่าน การ เอา น้ำ ซี้อิ๊ว ออก ไป จำหน่าย จะ ได้ เต้าเจี้ยว ที่ มี ราคา ค่อน ข้าง สูง มาก มาตรฐาน ของ เต้าเจี้ยว ที่ สำนักงาน มาตรฐาน ผลิตภัณฑ์ อุตสาหกรรม กระทรวง อุตสาหกรรม กำหนด ไว้ มี ๒ ชนิด คือ เต้าเจี้ยว ชนิด เม็ด และ เต้าเจี้ยว ชนิด บด

โซดาไฟ หรือ โซดา แผด เผา เป็น สาร ประกอบ ชนิด หนึ่ง ชื่อ โซ เดียม ไฮดรอก ไซด์ (NaOH) เป็น ของ แข็ง สี ขาว ดูด ความ ชื่น ดี มาก ละ ลาย น้ำ ได้ ดี ใช้ ประ โยชน์ ใน อุตสาห กรรม ทำ สบู่ ไหม เรยอง โซ ดา ไฟ หรือ คอส ติก โซดา (caustic soda)

ดอก ข้าว หมาย ถึง ส่วน ที่ มี เกสร ตัว ผู้ และ เกสร ตัว เมีย สำหรับ ผสม พันธุ์ ดอก ข้าว ประกอบ ด้วย เปลือก นอก สอง แผ่น ประสาน กัน เพื่อ ห่อ หุ้ม ส่วน ที่ อยู่ ภาย ใน ไว้ เปลือก นอก แผ่น ใหญ่ เรียก ว่า lemma ส่วน เปลือก นอก แผ่น เล็ก เรียก ว่า palea ทั้ง สอง เปลือก นี้ ภาย นอก ของ มัน อาจ มี ขน หรือ ไม่ มี ขน ก็ ได้ ถ้า ที่ เปลือก นี้ ไม่ มี ขน ที่ ใบ ของ มัน ก็ จะ ไม่ มี ขน และ ผิว เรียบ ด้วย ที่ ปลาย สุด ของ lemma จะ มี ลักษณะ เป็น ปลาย แหลม ยื่น ออก มา เรียก ว่า หาง (awn) พันธุ์ ข้าว บาง พันธุ์ มี หาง สั้น และ บาง พันธุ์ ก็ มี หาง ยาว พันธุ์ ที่ มี หาง ยาว เป็น ลักษณะ ที่ ไม่ ต้อง การ เพราะ ทำ ให้ เก็บ เกี่ยว และ นวด ยาก นอก จาก นี้ อาจ ทำ ให้ ผู้ เข้า ไป เก็บ เกี่ยว เกิด เป็น แผล ตาม ผิว หนัง ได้ ง่าย ที่ ปลาย ด้าน ล่าง ของ lemma และ palea เท่า นั้น ที่ ประสาน ติด กัน อยู่ บน ก้าน สั้น ๆ ที่ เรียก ว่า rachilla และ ที่ ด้าน บน ของ rachilla นี้ จะ มี แผ่น บาง ๆ สอง แผ่น ขนาด เท่า ๆ กัน ทำ หน้า ที่ บังคับ ให้ lemma และ palea ดัง กล่าว ปิด หรือ เปิด ได้ แผ่น บาง ๆ สอง แผ่น นี้ เรียก ว่า lodicules ที่ ฐาน ของ rachilla จะ มี เปลือก บาง ๆ อีก สอง แผ่น ขนาด เล็ก กว่า lemma และ palea และ มี รูป ร่าง ค่อน ข้าง ยาว ประกบ อยู่ ที่ ฐาน ของ lemma และ palea เรียก ว่า sterile lemmas ซึ่ง ที่ ปลาย ด้าน ล่าง ของ sterile lemmas ก็ ประสาน ติด กัน อยู่ รอบ ๆ ข้อ ซึ่ง เรียก ว่า rudimentary glumes ต่อ ลง มา ก็ จะ เป็น ก้าน ดอก (pedicel) ซึ่ง ติด อยู่ บน ระแง้ ทุ ติยภูมิ ของ ช่อดอก ข้าว ดัง กล่าว ส่วน ที่ อยู่ ภาย ใน ซึ่ง lemma และ palea ห่อ หุ้ม ไว้ นั้น ได้ แก่ เกสร ตัว ผู้ (stamen) และ เกสร ตัว เมีย (pistil) เกสร ตัว ผู้ ประกอบ ด้วย กระเปาะ สี เหลือง (anther) ซึ่ง ภาย ใน มี ละออง เกสร (pollen grains) ขนาด เล็ก จำนวน มาก กระเปาะ นี้ ติด อยู่ บน ก้าน ยาว เรียก ว่า filament และ เชื่อม ติด อยู่กับฐาน ของ ดอก ใน ดอก ข้าว แต่ ละ ดอก จะ มี กระเปาะ เกสร ตัว ผู้ จำนวน ๖ อัน ส่วน เกสร ตัว เมีย นั้น ประกอบ ด้วย ที่ รับ ละออง เกสร ตัว ผู้ (stigma) ซึ่ง มี ลักษณะ คล้าย หาง กระรอก ขนาด เล็ก จำนวน สอง อัน แต่ ละ อัน มี ก้าน (style) เชื่อม ติด อยู่กับรัง ไข่ (ovary) ใน รัง ไข่ จะ มี ไข่ ซึ่ง เมื่อ ถูก ผสม เกสร แล้ว ก็ จะ กลาย เป็น เมล็ด จึง เห็น ได้ ว่า ดอก ข้าว เป็น ดอก ชนิด ที่ เรียก ว่า ดอก สมบูรณ์ เพศ (perfect flower) เพราะ มี เกสร ตัว ผู้ และ เกสร ตัว เมีย อยู่ ใน ดอก เดียว กัน ฉะนั้น การ ผสม เกสร (pollination) ส่วนใหญ่จึง เป็น แบบ การ ผสม ตัว เอง (self-pollination) และ มี การ ผสม เกสร แบบ ข้าม ต้น (cross-pollination) เป็น จำนวน น้อย มาก หรือ ประมาณ ๐.๕-๕ % เท่า นั้น ปกติ การ ผสม เกสร เกิด ขึ้น ภาย ใน ดอก เดียว กัน ใน เวลา เช้า และ ก่อน ที่ lemma และ palea จะ บาน ออก เล็ก น้อย ดอก ข้าว จะ เริ่ม บาน จาก ปลาย รวง ลง มา สู่ โคน ของ รวง ข้าว และ รวง หนึ่ง ๆ จะ ใช้ เวลา ประมาณ ๗ วัน เพื่อ ให้ ดอก ทุก ดอก ได้ บาน และ มี การ ผสม เกสร

กระดาษสา

รูปที่ ๑ ประดับดอกไม้บนกระดาษสา   รูปที่ ๒ กระดาษสาที่ประดับดอกไม้แล้วนำไปตากแดด

กระ ดาษ สา ทำ มา จาก ต้น ไม้ ชื่อ กระสา ซึ่ง เป็น ต้น ไม้ ขนาด กลาง ชนิด Broussonetia papyrifera Vent. ใน วงศ์ Moraceae ชอบ ขึ้น ใน ที่ ชื้น แฉะ ตาม ริม แม่น้ำ ลำ คลอง ใบ ใหญ่ เท่า ฝ่า มือ หรือ กว่า นั้น บ้าง รูป ไข่ ปลาย แหลม ขอบ ใบ เป็น จักๆ หรือ เว้า เป็น ๓ แฉก มี ขน ทั้ง ๒ ด้าน เปลือก ใช้ ทำ กระ ดาษ ได้ เรียก กระ ดาษ สา พายัพ เรียก สา

 

กระเจี๊ยบ แดง Roselle
Hibiscus sabdariffa Linn.
MALVACEAE
ชื่อ อื่น กระเจี๊ยบ กระเจี๊ยบ เปรี้ยว ผัก เก็งเค็ง ส้ม เก็งเค็ง ส้ม ตะเลง เครง

ไม้ พุ่ม สูง ๕๐-๑๘๐ ซม. มีหล ายพันธุ์ ลำ ต้น สี ม่วง แดง ใบ เดี่ยว รูป ฝ่า มือ ๓ หรือ ๕ แฉก กว้าง และ ยาว ใกล้ เคียง กัน ๘-๑๕ ซม. ดอก เดี่ยว ออก ที่ ซอก ใบ กลีบ ดอก สี ชมพู หรือเหลือง บริเวณ กลาง ดอก มีสี ม่วง แดง เกสร ตัว ผู้ เชื่อม กัน เป็น หลอด ผล เป็น ผล แห้ง แตก ได้ มี กลีบ เลี้ยง สี แดง ฉ่ำ น้ำ หุ้ม ไว้

กระเจี๊ยบ เป็น พืช ที่ ได้ รับ การ ส่ง เสริม ให้ เกษตร กร ปลูก เมื่อ ประมาณ ปี ๒๕๑๘ พันธุ์ ที่ นิยม ปลูก กัน มาก มี พันธุ์ ซูดาน ซึ่ง มี กลีบ ใหญ่ หนา สี เหลือง ถึง แดง เข้ม และ พันธุ์ เอส ๒๗๖๐ จาก ประเทศ สหรัฐ อเมริกา กระเจี๊ยบ เป็น พืช ที่ ชอบ ดิน ร่วน เหนียว ทน กับ การ แปรปรวน ของ อากาศ ได้ ดี นิยม ปลูก มาก ที่อำเภอ พระ พุทธ บาท จังหวัด สระ บุรี และ ที่ สหกรณ์ หุบ กระพง อำเภอ ชะอำ จังหวัด เพชร บุรี กระเจี๊ยบ เป็น พืช ที่ ไว ต่อ แสง มาก เกษตร กร จะ เริ่ม ปลูก ตั้ง แต่ เดือนกรกฎาคม ออก ดอก ใน เดือนตุลาคม และ เก็บ ผลิต ผล ใน เดือนธันวาคม เป็น ต้น ไป

โครง การ ส่วน พระ องค์ สวน จิตรลดา ได้ ทด ลอง ปลูก กระเจี๊ยบ พันธุ์บราซิล ที่ สวน ปทุม ตำบล บาง แขยง อำเภอ เมือง จังหวัด ปทุม ธานี และ เมื่อ นำ มา ผลิต น้ำกระเจี๊ยบพาสเจอร์ไรส์ โดย บรรจุ เป็น ขวด ขนาด ๐.๕ ลิตร และ ๑ ลิตร เป็น น้ำ ผล ไม้ พาส เจอร์ไรส์ ที่ ได้ รับ ความ นิยม จาก ผู้ บริโภค ชาว ไทย และ ชาว ต่าง ประเทศ เพราะ สามารถ ช่วย ลด ความ ดัน โลหิต ได้ ด้วย

ตำรา ยา ไทย ใช้ ใบ และ ยอด อ่อน ซึ่ง มี รส เปรี้ยว แก้ ไอ เมล็ด บำรุง ธาตุ ขับ ปัสสาวะ มี ราย งาน การ ทด ลอง ใน ผู้ ป่วย โรดนิ่ว ใน ท่อ ไต ซึ่ง ดื่ม ยา ชง กลีบ เลี้ยง แห้ง ของ ผล ๓ กรัม ใน น้ำ ๓๐๐ ซี ซี วัน ละ ๓ ครั้ง ทำ ให้ ถ่าย ปัสสาวะ สะดวก ขี้น บาง ราย นิ่ว หลุด ได้ เอง นอก จาก นี้ ทำ ให้ ผู้ ป่วย กระเพาะ ปัสสาวะ อักเสบ มี อาการ ปวด แสบ เวลา ปัสสาวะ น้อย ลง

ที่ มา : หนังสือ "สมุน ไพร สวน สิ รี รุกขชาติ " หน้า ๑๑๙ โดย คณะ เภสัช ศาสตร์ มหาวิทยาลัย มหิดล ,
เอก สาร "โรง น้ำ ผล ไม้ สวน จิตรลดา " โดย โครง การ ส่วน พระ องค์ สวน จิตรลดา

ตอน ที่ ๑ เป็น ปฏิกิริยา ที่ ต้อง อาศัย แสง เรียก ว่า ปฏิกิริยา แสง ซึ่ง เกี่ยว ข้องกับการ ที่ พืช สร้าง ATP และ NADPH2 หรือ เรียก ว่า reducing power ขึ้น มา

ตอน ที่ ๒ เป็น ปฏิกิริยา ที่ ไม่ เกี่ยว ข้อง กับ แสง เรียก ว่า ปฏิกิริยา มือ ซึ่ง เกี่ยว ข้อง กับ การ ที่ พืช จะ ใช้ reducing power มา ตรึง คาร์บอน ไดออกไซด์

ที่มา : จาก หนังสือ วิทยานิพนธ์ "ผล ของ ระดับ ความ เข้ม ข้น ต่างๆ ของ ไนโตรเจน และ ฟอสฟอรัส ใน สูตร อาหาร Zarrouk ต่อ การ เลี้ยง สาหร่าย เกลียว ทอง" โดย สุมาลี ดุลยอนุกิจ มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์

      หลินจือ เป็น คำ เรียก ทับ ศัพท์ ภาษาจีน Ling Zhi หมาย ถึง เห็ด หมื่น ปี ใน ภา ษา อัง กฤษ เรียกว่า Lacquered mushroom และ Holy mushroom ส่วน ใน ประ เทศ ไทย นั้น มี ทั้ง ที่ เรียก ทับ ศัพท์ ภา ษา จีน ว่า หลินจือ ที่ แปล มา จาก ภา ษา ญี่ ปุ่น ว่า หมื่น ปี หรือ ตั้ง ชื่อ ใหม่ ว่า เห็ด อมตะ เห็ด หลิน จือเป็น เห็ด ที่ ชาว จีน มี ความ เชื่อ ถือ ว่า มี สรรพคุณ ทาง ยา มา แต่ โบราณ นับ พัน ปี ใน ปี ค.ศ ๑๙๗๑ ได้ มี การ ปลูก เห็ด ชนิด นี้ ใน ประ เทศญี่ปุ่น และ เป็น ที่ ยอม รับ กัน แพร่ หลาย ให้ เป็น อา หาร เพื่อ สุข ภาพ ชนิด หนึ่ง ที่ ช่วย บำ รุง รัก ษา และ ส่ง เสริม สุข ภาพ ลักษณะ ทาง พฤกษศาสตร์ เห็ด หลิน จือ จัด เป็น เห็ด ที่ มี อายุ ข้าม ปี ดอก เห็ด เกิด เป็น ดอก เดียว หรือ เป็น กลุ่ม ที่ มี โคน ติด กัน กลุ่ม ละ ๓-๔ ดอก ดอก เห็ด มี รูป ร่าง คล้าย พัด ซึ่ง มี ก้านหรือ ไม่ มี ก้าน ดอก เห็ด ที่ มี ก้าน ก้าน จะ เกิด อยู่ กึ่ง กลาง หรือ ค่อน ไป ข้าง ใด ข้าง หนึ่ง ของ ดอก ผิว หมวก เห็ด มี ลักษณะ เป็น มัน เงา คล้าย ทา ด้วย แชล แลค สี น้ำตาลแดงอาจ มี สีเหลือง หรือ สีขาว บริเวณ ขอบ หมวก เนื้อ เยื่อ ภาย ใน ดอก เห็ด เป็น เส้น ใย สี น้ำ ตาล และ มี ความ หนา จาก ผิว หมวก ลง ไป ถึง รู เล็กๆ สีขาว หรือ เหลืองอ่อน เมื่อ เวลา แก่ หรือ จับ ต้อง จะ เปลี่ยน เป็น สีน้ำตาล เข้ม สปอร์ มี สี น้ำตาล รูป วงรี ปลาย บน มี ผิว หน้าตัด ผนัง หมวก เป็น ๒ ชั้น และ มี หนาม ที่ มี ยอด แหลม ชี้ ไป ที่ ผนัง ชั้น นอก แต่ ไม่ ทะลุ ผิว นอก ผิว นอก ของ สปอร์ เรียบ

เป็น ผลิต ภัณฑ์ นม เยือก แข็ง ได้ จาก การ ผสม ส่วน ผสม ที่ ฆ่า เชื้อ แล้ว นำ ไป ปั่น ใน ที่ เย็น จัด (freezer) โดย อาศัย เครื่อง ปั่น ไอศกรีม เพื่อ ให้ อา กาศ เข้า ไป และ ทำ ให้ เกิด รูป ร่าง ข้น หนืด อย่าง สม่ำ เสมอ จาก นั้น นำ ไป เก็บ ใน ที่ เย็น จัด
ปัจจุบัน ได้ ผลิต ออก มา ทั้ง หมด ๖ รส คือ รส สตรอเบอรี่ วานิลลา กะทิ กาแฟ ช็อกโกแลต และ เผือก

ขั้น ตอน การ ผลิต
๑. การ เตรียม ส่วน ผสม โดย การ ชั่ง ส่วน ผสม ทั้ง หมด และ ผสม ให้ เข้า กัน
๒. การ ทำ ให้ เป็น เนื้อ เดียว กัน และการ ฆ่า เชื้อ (Homogenize and Pasteurize)
ที่อุณหภูมิ ๙๐ องศา เซลเซียส ๒ - ๓ วินาที
๓. การ ทำ ให้ เย็น (Cooling) โดย การ บ่ม ใน ห้อง เย็น เป็น เวลา ๑๐ - ๑๒ ชั่วโมง
๔. การ ทำ ให้ แข็ง ตัว (Freezing) โดย นำ มา ปั่น ในเครื่องปั่น ไอศกรีม
๕. การ บรรจุ (Packaging)

---

โฮโมจิไนส์ หมาย ถึง การ ทำ ให้ เป็น เนื้อ เดียว กัน เครื่องมือ ที่ ใช้ ใน การ ทำ ให้ เป็น เนื้อ เดียว กัน นี้ เรียก ว่า "โฮโมจีไนส์เซอร์ " (homogenizer) หลัก การ คือ น้ำ นม ที่ อุ่น ให้ ร้อน พอ เหมาะ จะ ถูก อัด ใน กระบอก สูบ ด้วย ความ ดัน สูง ผ่าน รู ตีบ ของ ลิ้น ซึ่ง มี แรง กด ประมาณ ๓,๐๐๐ ปอนด์ /ตา ราง นิ้ว จะ ทำ ให้ เม็ด ไข มัน นม ซึ่ง ปกติ มี ขนาด เส้น ผ่า ศูนย์ กลาง ระหว่าง ๔-๖ ไมครอน ถูก ย่อย ให้ มี ขนาด เล็ก ลง เพียง ๐.๒-๒ ไมครอน ซึ่ง จะ ทำ ให้ แทรก ตัว อยู่ ใน น้ำ นม ได้ ทน ทาน ไม่ แยก ตัว ลอย ขึ้น สู่ ผิว บน เป็น ชั้น ครีม ได้ ง่าย การ ที่ ไข มัน กระจาย ตัว เป็น เนื้อ เดียวกับนม ได้ ดี เช่น นี้ ไม่ เพียง แต่ จะ ทำ ให้ นม อร่อย ไป ทุก หยด เท่า นั้น แต่ ยัง ทำ ให้ คุณสมบัติ ทางฟิสิกส์ บาง อย่าง เปลี่ยน แปลง ไป อีก ด้วย

 

นมพาสเจอร์ไรส์ คือ นม โค ที่ผ่าน กรรมวิธ ฆ่าเชื้อ ด้วย ความ ร้อน ไม่ ต่ำ กว่า ๖๓ องศา เซลเซียส และ คง อยู่ ที่ อุณหภูมิ นี้ ไม่ น้อย กว่า ๓๐ นาที หรือ ทำให้ ร้อน ไม่ ต่ำ กว่า ๗๒ องศา เซลเซียส และ คง อยู่ ที่ อุณหภูมิ นี้ไม่ น้อย กว่า ๑๖ วินาที แล้ว ทำ ให้ เย็น ลง ทัน ที ที่ อุณหภูมิ ๕ องศา เซลเซียส หรือ ต่ำ กว่า ทั้งนี้ จะ ผ่าน กรรมวิธี ทำ นม สด ให้ เป็น เนื้อ เดียว กัน หรือ ไม่ก็ได้

คุณสมบัติของนมพาสเจอร์ไรส์
๑. ปราศจากจุลินทรีย์ที่เป็นสาเหตุของโรค
๒. ลดจำนวนจุลินทรีย์ที่ไม่เป็นสาเหตุของโรคลง (มีไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ โคโลนี/มล.)
๓. เอนไซม์ไลเปสและเอนไซม์อัลคาไลน์ฟอสฟาเตสถูกทำลายหมด
๔. อายุการเก็บรักษาของนมในตู้เย็นนานขึ้น
๕. รสกลิ่นและสีของนมเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมเพียงเล็กน้อย
๖. คุณค่าทางอาหารของนมเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมเพียงเล็กน้อย


ที่มา : ผลิตภัณฑ์นม โดย รศ.ทองยศ อเนกะเวียง ม.เกษตรศาสตร์ หน้า ๓๖-๓๗

โรคทางเดินหายใจ เฉียบพลันรุนแรง ( Severe Acute Respiratory Syndrome: SARS)
เกิดจากเชื้อไวรัส (RNA ไวรัส ) ซึ่งไม่รู้ว่าเป็นสายพันธุ์ใด ซึ่งไม่ใช่เชื้อไข้หวัดใหญ่ ไวรัส มีเชื้ออยู่ในเสมหะ น้ำมูก น้ำลาย ติดต่อทางการหายใจคล้ายไข้หวัด คือ การไอ จาม รดกัน และการสัมผัสกับเชื้อ ที่อาจติดปนเปื้อน อยู่กับของใช้ส่วนตัว
ระบาดในภูมิภาคต่างๆ 13 ประเทศทั่วโลก เมืองและประเทศที่พบผู้ป่วยและมีการเกิดโรคดังกล่าวมีดังนี้ เมืองโตรอนโต ประเทศแคนาดา, เมืองสิงคโปร์ ประเทศสิงคโปร์, เมืองฮานอย ประเทศเวียดนาม, มณฑลกวางตุ้ง, ฮ่องกง, ไต้หวัน ประเทศจีน   ผู้เชี่ยวชาญขององค์การอนามัยโลก (ฮู) และฮ่องกง กล่าวว่า ไวรัสมรณะ แพร่ระบาด ผ่านของเหลว จากน้ำมูกหรือการไอ การติดเชื้อโดยตรง มักจะเกิดขึ้นภายใน รัศมีประมาณ 1 เมตร   

อาการของโรค     ผู้ติดเชื้อส่วนใหญ่จะมีอาการป่วย ภายใน 2-7 วัน บางรายอาจจะนานถึง 10-14 วัน อาการป่วย ได้แก่ ไข้ (อุณหภูมิ สูงเกิน38 องศาเซลเซียส) เจ็บคอ ไอ ถ้าเป็นมากอาจมีอาการหอบหรือหายใจลำบาก ผู้ป่วยส่วนใหญ่ กว่าร้อยละ 90 จะหายป่วยภายใน 2-3 สัปดาห์ แต่บางรายมีอาการปอดอักเสบรุนแรงถึงเสียชีวิต อัตราผู้ป่วยเสียชีวิตประมาณ ร้อยละ 3.5

แพร่กระจายอย่างไร

ผู้เชี่ยวชาญขององค์การอนามัยโลก (ฮู) และฮ่องกง กล่าวว่า ไวรัสมรณะแพร่ระบาดผ่านของเหลวจากน้ำมูกหรือการไอ การติดเชื้อโดยตรง มักจะเกิดขึ้นภายในรัศมีประมาณ 1 เมตร

ไวรัสมรณะ สามารถมีชีวิตอยู่นอกร่างกายมนุษย์ได้เป็นเวลา 3-6 ชั่วโมง

ไวรัสมรณะ สามารถแพร่ระบาดทางอ้อมได้เช่นกัน ยกตัวอย่างเช่น ผู้ไปใช้โทรศัพท์ที่ติดเชื้อไวรัสชนิดนี้ เกิดนำมือไปสัมผัสตา ปาก หรือจมูก ของตัวเอง นอกจากนี้ ผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์ ยังไม่ปฏิเสธความเป็นไปได้ที่ว่า ไวรัสตัวนี้อาจติดต่อทางอากาศได้

แพร่กระจายเร็วแค่ไหน

ฮู บอกว่า ซาร์ส แพร่ระบาดรุนแรงน้อยกว่าไข้หวัดใหญ่เสียอีก และจะแพร่ระบาดไม่เร็วนัก เมื่อมีการนำมาตรการป้องกันที่เหมาะสมมาใช้ แต่หัวหน้าฝ่ายสาธารณสุขของฮ่องกง กล่าวว่า ไวรัสตัวนี้มีการแพร่ระบาดสูง

ใครที่มีแนวโน้มติดมากที่สุด

ผู้เชี่ยวชาญฮ่องกง กล่าวว่า ไวรัสมรณะจะกระจุกตัวอยู่ในสิ่งที่ถูกขับออกมาจากร่างกาย อาทิ เสมหะหรือน้ำมูก เมื่อคนไข้ป่วยหนักและจำเป็นต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล กระนั้นก็ตาม ในเบื้องต้น มีแนวโน้มว่า ไวรัสตัวนี้ จะแพร่ระบาดจากผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์ที่ไปรักษาคนไข้ หรือสมาชิกในครอบครัวที่ป่วยเป็นโรคมากกว่า

ควรจัดการกับคนที่ติดเชื้ออย่างไร

ฮู กล่าวว่า ควรจะแยกคนไข้ไว้ต่างหาก แพทย์หรือพยาบาลที่เข้าไปรักษาและผู้ที่ไปเยี่ยมไข้ควรสวมหน้ากากปิดปากจมูก ที่มีประสิทธิภาพ สวมแว่นตา ผ้ากันเปื้อน ผ้าคลุมศีรษะ และถุงมือ เมื่อติดต่อใกล้ชิดกับคนไข้

ยานขนส่งอวกาศโคลัมเบีย

• ยานขนส่งอวกาศโคลัมเบียเป็นยานขนส่งอวกาศที่มีอายุเก่าแก่ที่สุดของนาซา
• การก่อสร้างเริ่มขึ้นในปี พ.ศ. 2518 จากนั้นโคลัมเบียกลายเป็นยานขนส่งอวกาศลำแรกที่ขึ้นปฏิบัติภารกิจในห้วงอวกาศ
• เที่ยวบินแรกเมื่อวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2524 มีนักบินสองคน คือ จอห์น ยัง และโรเบิร์ต คริปเพน เป็นการเปิดศักราชใหม่ในการสำรวจอวกาศ
• ยานขนส่งอวกาศโคลัมเบียเป็นอวกาศยานลำแรกที่นำกลับมาใช้ใหม่ได้
• ในเที่ยวบินที่สอง พฤศจิกายน 2524 นักบินนำอุปกรณ์ทดลองทางวิทยาศาสตร์ขึ้นไปเป็นครั้งแรก และมีการทดสอบการใช้แขนหุ่นยนต์เป็นครั้งแรก
• ก่อนหน้านี้ยานโคลัมเบียขึ้นบิน 27 เที่ยวบิน ซึ่งประสบความสำเร็จทั้งหมด นอกเหนือจากโคลัมเบียแล้ว นาซามียานขนส่งอวกาศอีก 4 ลำ คือ ชาลเลนเจอร์ ดิสคัฟเวอรี แอตแลนติส และเอนดีฟเวอร์
• ปี พ.ศ. 2539 โคลัมเบียได้รับการบันทึกว่าเป็นยานขนส่งอวกาศที่ปฏิบัติงานในวงโคจรเป็นเวลานานที่สุดถึง 35 วัน

  นักบินอวกาศที่เสียชีวิตในประวัติศาสตร์ของการสำรวจอวกาศ

• 27 มกราคม 2510 เวอร์จิล กริสซอม เอ็ดเวิร์ด ไวท์ และโรเจอร์ แชฟฟี เสียชีวิตเนื่องจากเกิดเพลิงไหม้ในยานบังคับการของอะพอลโล 1 ขณะทำการทดสอบที่ศูนย์อวกาศเคเนดี
• 24 เมษายน 2510 วลาดิเมียร์ โคมารอฟ นักบินรัสเซียเสียชีวิตในยานโซยุส 1 ขณะกลับสู่โลก
• 30 มิถุนายน 2514 กอร์กี โดโบรโวลสกี วลาดิสลาฟ วอลคอฟ และวิกเตอร์ แพตซาเยฟ เสียชีวิตขณะยานโซยุส 11 เข้าสู่บรรยากาศโลก เนื่องจากวาล์วปรับความดันในยานทำงานผิดพลาด
• 28 มกราคม 2529 ยานขนส่งอวกาศชาลเลนเจอร์ระเบิดหลังจากขึ้นจากฐาน 73 วินาที นักบินเจ็ดคนเสียชีวิต หนึ่งในนั้นคือ คริสตา แม็คคอลิฟฟ์ ครูคนแรกในอวกาศ นักบินอีก 6 คน ได้แก่ ฟรานซิส สโคบี ไมเคิล สมิท เอลิสัน โอนิซุกะ จูดิท เรสนิก โรแนลด์ แม็คแนร์ และเกรกอรี จาร์วิส