Iridium

Iridium
(Ir)
อิริเดียม

เลขอะตอม	77 เป็นธาตุของหมู่ VIII ในตารางธาตุ ตระกูลเดียวกับ Pt จัดเป็นโลหะ และโลหะทรานซิชัน
น้ำหนักอะตอม	192.2 amu
จุดหลอมเหลว	2443 ํc
จุดเดือด (โดยประมาณ)	4389 ํc
ความหนาแน่น	22.65 g/cc ที่ 20 ํc
เลขออกซิเดชันสามัญ	+ 1, + 2, + 3, + 4 และ + 6

การค้นพบ

อิริเดียมค้นพบโดย Smithson Tennant นักวิทยาศาสตร์ชาวอังกฤษ ในปี ค.ศ. 1803 ขณะที่เขาศึกษาแพลทินัม (Pt) ที่มีแหล่งมาจากอาณานิคมของสเปญในอเมริกากลางและอเมริกาใต้ สมบัติประการหนึ่งของ Pt ที่ทราบกันในสมัยนั้นคือสามารถละลายได้หมดใน "aqua regia" (เป็นของผสมของกรดแก่เข้มข้นของ HCl และ HNO₃ ในอัตราส่วน 3 : 1) แต่ทุกครั้งที่เขาพยายามละลาย Pt เขาจะพบตะกอนสีดำเล็กน้อยที่ไม่ละลายเสมอ ซึ่งตอนแรกเข้าใจว่าเป็นแกรไฟต์ การศึกษาต่อมาพบว่าเป็นธาตุใหม่ 2 ธาตุ คือ Ir และ Os

ในเวลาไล่เลี่ยกัน N.L. Vanquelin และ A.F. de Fourcroy นักวิทยาศาสตร์ชาวฝรั่งเศส ก็ทำการศึกษาธาตุนี้เช่นกัน Tennant ตั้งชื่อธาตุที่เขาค้นพบใหม่ว่า iridium ซึ่งมาจากคำกรีก "iris" แปลว่าสายรุ้ง เพราะสารประกอบต่าง ๆ ของธาตุนี้ในสารละลายกรดสามารถเกิดสารละลายหลาย ๆ สี

การใช้ประโยชน์

ในแต่ละปีโลกผลิตโลหะ Ir ได้เพียงไม่กี่พันออนซ์เท่านั้น โลหะนี้จึงมีราคาแพง แพงกว่าทองคำและแพลทินัมเสียอีก การใช้ประโยชน์จึงจำกัดแต่เฉพาะกรณีการใช้งานเฉพาะเท่านั้น พอสรุปคร่าว ๆ ได้ดังนี้

1. ทำโลหะเจือกับ Pt เพื่อให้ได้ Pt ที่มีความแข็งและ tensile strength ดีเยี่ยม และเพิ่มความสามารถในการต่อต้านการผุกร่อนด้วย

2. ใช้ทำภาชนะบรรจุสารเคมีที่มีความสามารถในการกัดกร่อนสูง

3. ใช้ทำเครื่องประดับ

4. ใช้ในวงการแพทย์ เช่น ทำเข็มฉีดยา redium applicators และอื่น ๆ

5. ใช้เป็นมาตรฐานของหน่วยวัดน้ำหนักและความยาว

6. ใช้ทำ thermocouples และอิเลกโตรดบางชนิด

ความเป็นพิษ

อิริเดียมไม่ปรากฏเป็นพิษ

ผู้เขียน : ดร.ชัยวัฒน์ เจนวาณิชย์
ที่มา : รวบรวมจาก หนังสือสารานุกรมธาตุ

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์
ฟิสิกส์ 1(ภาคกลศาสตร์)	ฟิสิกส์ 1 (ความร้อน)
ฟิสิกส์ 2	กลศาสตร์เวกเตอร์
โลหะวิทยาฟิสิกส์	เอกสารคำสอนฟิสิกส์ 1
ฟิสิกส์ 2 (บรรยาย)	แก้ปัญหาฟิสิกส์ด้วยภาษา c
ฟิสิกส์พิศวง	สอนฟิสิกส์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต
แผ่นใสการเรียนการสอน	วีดีโอการเรียนการสอน
หน้าแรกในอดีต	ลับสมองกับปัญหาฟิสิกส์
เอกสารการสอน PDF
การทดลองเสมือน
บทความพิเศษ	ตารางธาตุ(ไทย1) 2 (Eng)
พจนานุกรมฟิสิกส์	กิจกรรมการทดลองทางวิทยาศาสตร์
ธรรมชาติมหัศจรรย์	สูตรพื้นฐานฟิสิกส์
การทดลองมหัศจรรย์	ดาราศาสตร์ราชมงคล

แบบฝึกหัดกลาง
แบบฝึกหัดโลหะวิทยา	แบบทดสอบ
ความรู้รอบตัวทั่วไป	อะไรเอ่ย ?
ทดสอบ(เกมเศรษฐี)	คดีปริศนา
ข้อสอบเอนทรานซ์	เฉลยกลศาสตร์เวกเตอร์
คำศัพท์ประจำสัปดาห์	แบบฝึกหัดออนไลน์
ทดสอบออนไลน์
ความรู้รอบตัว
การประดิษฐ์แของโลก	ผู้ได้รับโนเบลสาขาฟิสิกส์
นักวิทยาศาสตร์เทศ	นักวิทยาศาสตร์ไทย
ดาราศาสตร์พิศวง	การทำงานของอุปกรณ์ทางฟิสิกส์
การทำงานของอุปกรณ์ต่างๆ	สุดยอดสิ่งประดิษฐ์
การเรียนการสอนฟิสิกส์ 1 ผ่านทางอินเตอร์เน็ต
1. การวัด	2. เวกเตอร์
3. การเคลื่อนที่แบบหนึ่งมิติ	4. การเคลื่อนที่บนระนาบ
5. กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน	6. การประยุกต์กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน
7. งานและพลังงาน	8. การดลและโมเมนตัม
9. การหมุน	10. สมดุลของวัตถุแข็งเกร็ง
11. การเคลื่อนที่แบบคาบ	12. ความยืดหยุ่น
13. กลศาสตร์ของไหล	14. ปริมาณความร้อน และ กลไกการถ่ายโอนความร้อน
15. กฎข้อที่หนึ่งและสองของเทอร์โมไดนามิก	16. คุณสมบัติเชิงโมเลกุลของสสาร
17. คลื่น	18.การสั่น และคลื่นเสียง
การเรียนการสอนฟิสิกส์ 2 ผ่านทางอินเตอร์เน็ต
1. ไฟฟ้าสถิต	2. สนามไฟฟ้า
3. ความกว้างของสายฟ้า	4. ตัวเก็บประจุและการต่อตัวต้านทาน
5. ศักย์ไฟฟ้า	6. กระแสไฟฟ้า
7. สนามแม่เหล็ก	8.การเหนี่ยวนำ
9. ไฟฟ้ากระแสสลับ	10. ทรานซิสเตอร์
11. สนามแม่เหล็กไฟฟ้าและเสาอากาศ	12. แสงและการมองเห็น
13. ทฤษฎีสัมพัทธภาพ	14. กลศาสตร์ควอนตัม
15. โครงสร้างของอะตอม	16. นิวเคลียร์
การเรียนการสอนฟิสิกส์ทั่วไป ผ่านทางอินเตอร์เน็ต
1. จลศาสตร์ ( kinematic)	2. จลพลศาสตร์ (kinetics)
3. งานและโมเมนตัม	4. ซิมเปิลฮาร์โมนิก คลื่น และเสียง
5. ของไหลกับความร้อน	6.ไฟฟ้าสถิตกับกระแสไฟฟ้า
7. แม่เหล็กไฟฟ้า	8. คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ากับแสง
9. ทฤษฎีสัมพัทธภาพ อะตอม และนิวเคลียร์

ครั้งที่

เซ็นสมุดเยี่ยม

ธรรมชาติมหัศจรรย์