บทที่ 1
บทนำ
 
เนื้อหา
     - ความหมาย
     - พื้นฐานและแนวความคิด
          1.การเกิด
          2.การเติบโต
          3.องค์ประกอบ
          4.สุขภาพ
          5.คุณภาพ
     - ความสำคัญและประโยชน์
          1. วนวัฒนวิทยาของป่าปลูก
          2. วนวัฒนวิทยาของป่าในเมือง
          3. วนวัฒนวิทยาของป่าธรรมชาติ
     - คำถามท้ายบท
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
บุญวงศ์  ไทยอุตส่าห์
 
 
 

                              “วนวัฒนวิทยา” (silviculture) มาจากคำว่า silvi (ป่า + ต้นไม้) + culture (ปลูก) เป็นสาขาหนึ่งของวิชาวนศาสตร์ที่ว่าด้วยการประยุกต์ศิลปและวิทยาศาสตร์เพื่อควบคุมการเกิด การเติบโต องค์ประกอบ สุขภาพ และคุณภาพของหมู่ไม้เพื่อตอบสนองความต้องการ และความพึงพอใจอันหลากหลายของสังคมอย่างยั่งยืน โดยแบ่งออกเป็น 2 สาขาหลัก คือ “รากฐานวนวัฒนวิทยา” (foundations of silviculture) หรือ “วนวัฒน์” (silvics) ที่ว่าด้วยพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ และ “ปฏิบัติการทางวนวัฒนวิทยา” (practices of silviculture) ซึ่งเน้นการนำพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ไปประยุกต์ใช้

 
 
 
 
                              1. การเกิด หมายถึง การสืบต่อพันธุ์ (regeneration) ซึ่งจำแนกออกได้เป็น 3 ประเภท คือ การสืบต่อพันธุ์ตามธรรมชาติ (natural regeneration) เป็นการสืบต่อพันธุ์ของหมู่ไม้ซึ่งเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ โดยแม่ไม้โปรยเมล็ดลงสู่พื้นดินเองตามอายุขัย แล้วงอกเป็นต้นกล้าและหมู่ไม้รุ่นใหม่ขึ้นมา การสืบต่อพันธุ์โดยการปลูก (artificial regeneration) เป็นการสืบต่อพันธุ์ของหมู่ไม้โดยการกระทำของมนุษย์ โดยการนำเมล็ดหรือกล้าไม้ที่ต้องการไปปลูกลงในพื้นที่ที่กำหนดเรียกว่า “การปลูกสร้างสวนป่า” และเรียกป่าที่ได้ว่า “ป่าปลูก” หรือ “สวนป่า” (forest plantation หรือ man-made forests หรือ forestation) การสืบต่อพันธุ์แบบผสมผสาน (mixed regeneration) คือพื้นที่ที่ประกอบด้วยหมู่ไม้ทั้งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและการปลูกสร้างของมนุษย์
 
 
 
                              2. การเติบโต (growth) คือการที่ต้นไม้มีขนาด ปริมาตร หรือมวลเพิ่มขึ้นในช่วงเวลาที่เพิ่มขึ้น อันเป็นผลมาจากลักษณะทางพันธุกรรมและอิทธิพลของสิ่งแวดล้อม อันได้แก่ปัจจัยที่เกี่ยวกับภูมิประเทศ (topographic) ภูมิอากาศ (climatic) ดิน (edaphic) ไฟ (pyric) สิ่งมีชีวิต (biotic) และมนุษย์ (anthropeic) โดยความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยสิ่งแวดล้อมต่างๆ มีอิทธิพลทั้งทางตรง และทางอ้อมต่อการรอดตายและการเจริญเติบโตของต้นไม้ ซึ่งเรียกความสัมพันธ์ในระบบสิ่งแวดล้อมนี้ว่า “holocenotic environment”
 

ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยสิ่งแวดล้อมที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของต้นไม้

 

หมายเหตุ  - เส้นทึบแสดงถึงความสัมพันธ์ทางตรง
                  - เส้นประแสดงถึงความสัมพันธ์ทางอ้อม

 
 
                              3. องค์ประกอบ (composition) ของสังคมพืชในป่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบันเป็นผลมาจากการเติบโตของหมู่ไม้ การทดแทนของสังคมพืชและอิทธิพลจากปัจจัยสิ่งแวดล้อมภายนอกที่เข้ามาเกี่ยวข้อง เช่น หากมีการป้องกันไฟป่าอย่างจริงจังให้กับป่าเต็งรังเป็นเวลาต่อเนื่องยาวนานแล้ว องค์ประกอบในสังคมพืชป่าเต็งรังจะเปลี่ยนแปลงไป
 

องค์ประกอบของสังคมพืช อันเป็นผลจากการทดแทนและปฏิบัติการทางวนวัฒน์

 
 
 
                              4. สุขภาพ (health) ของหมู่ไม้จะผันแปรไปตามอายุ โครงสร้าง บทบาทหน้าที่และความแข็งแรงของพืชพรรณที่ประกอบกันขึ้นเป็นสังคมพืช เช่น เมื่อต้นไม้มีอายุมากขึ้นป่าไม้ชนิดเดียวล้วนต้นไม้จะอ่อนแอ ความต้านทานต่อโรค แมลง และลมพายุจะน้อยกว่าป่าผสมย่อมที่เกื้อกูลกัน เป็นต้น
 
ที่มา : พรจันทร์  บุษบา.  2547.  การเติบโตและลักษณะที่แสดงออกของไม้ยูคาลิปตัสสายต้นต่างๆ ที่ปลูกในพื้นที่ที่มีการระบายน้ำเลว จังหวัดราชบุรี. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
 สุขภาพดี           สุขภาพปานกลาง       สุขภาพเลว
สุขภาพของยูคาลิปตัสอายุ 4 ปี ที่อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี
 
 
 
                              5. คุณภาพ (Quality) ของต้นไม้ไม่ว่าในป่าธรรมชาติหรือสวนป่า หากจะจัดการเพื่อต้องการผลผลิตหรือเนื้อไม้เป็นเป้าหมายหลักแล้ว จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องคำนึงถึงคุณภาพของเนื้อไม้ ซึ่งรวมถึงรูปทรงของลำต้น ตำหนิ และคุณสมบัติของไม้ด้วย ซึ่งคุณภาพของเนื้อไม้จะแตกต่างกันไปตามชนิด สายต้น ถิ่นที่ปลูกหรือขึ้นอยู่กับมาตรการในการบำรุงรักษา
 
ที่มา : http://web.utk.edu/~grissino/images/mlk.gif
รอยตำหนิในเนื้อไม้ ทำให้คุณภาพของไม้ลดลง
 
 
 
                              บทบาทอันสำคัญยิ่งของวนวัฒนวิทยาก็คือ การคืนผืนป่าให้แก่แผ่นดิน อาจจะในรูปของการปลูกสร้างสวนป่าขึ้นมาใหม่ การฟื้นฟูพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมโดยกระบวนการสืบต่อพันธุ์ตามธรรมชาติ หรือการจัดการป่าสมบูรณ์ที่มีอยู่เดิมให้อำนวยผลประโยชน์ทั้งทางตรงและทางอ้อมอย่างยั่งยืน ทำให้สามารถจำแนกบทบาทหรือภาระกิจหลักของนักวนวัฒนวิทยาในการพัฒนาป่าไม้อย่างกว้างๆได้ดังนี้
 
 
                              1. วนวัฒนวิทยาของป่าปลูก (plantation silviculture หรือ silviculture of man-made forests) เป็นการนำเอาหลักการทางวนวัฒนวิทยาไปใช้ในการปลูกสร้างสวนป่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งสวนป่าเศรษฐกิจซึ่งทำหน้าที่ผลิตไม้ทั้งในรูปของเนื้อไม้และเยื่อกระดาษเพื่อสนองความต้องการของประชากร
 
ที่มา : web.oae.go.th/farmer/ farmer41/farmer8.htm
สวนป่าอายุ 3 ปี
 
 
 
                              2. วนวัฒนวิทยาของป่าในเมือง (urban silviculture) ปัญหามลพิษทางอากาศอันเนื่องมาจากความหนาแน่นของประชากร โรงงานอุตสาหกรรม สิ่งปลูกสร้าง และการจราจร ส่งผลให้ปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และอุณหภูมิเพิ่มสูงขึ้น ต้นไม้โดยเฉพาะไม้ใหญ่หรือไม้ยืนต้นที่โตเร็วจะช่วยคลายความร้อนและลดมลพิษในบรรยากาศได้อย่างมาก
 
การปลูกต้นไม้ตามริมถนนในเขตเมือง
 
 
 
                              3. วนวัฒนวิทยาของป่าธรรมชาติ (silviculture of natural forests) การฟื้นฟูป่าธรรมชาติตามหลักวิชาวนวัฒนวิทยาสามารถกระทำได้โดยการป้องกันไฟป่า การปลูกเสริมตามโครงการปลูกป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติฯ การตัดไม้บำรุงป่า รวมทั้งการใช้หลักวนศาสตร์ชุมชนและระบบวนเกษตรสร้างป่าแนวกันชนรอบๆ พื้นที่ป่าอนุรักษ์ เหล่านี้เป็นต้น
 
 
 

 

ศัพท์วิทยาศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตสถาน

A  B  D  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y 

                        ถ          

                            อ   

นักวิทยาศาสตร    หน่วย      ศัพท์แผ่นดินไหวตัวอักษรจาก A-M   จาก N-Z

 

A B C D E F G H I J K L M N

O P Q R S T U V W X Y Z

คำศัพท์คณิตศาสตร์ที่น่าสนใจ

หมวด : | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

    ศัพท์เคมี    ศัพท์คณิตศาสตร์   ศัพท์ฟิสิกส์   

  บทความวิทยาศาสตร์      ศัพท์ชีววิทยา      สื่อการสอนฟิสิกส์      ศัพท์วิทยาศาสตร์

พจนานุกรมเสียง 1   แมว    วัว 1    วัว 2    วัว 3   

เหมียว   แกะ     พจนานุกรมภาพการ์ตูน

พจนานุกรมภาพเคลื่อนไหว   ดนตรี  Bullets แบบ JEWEL 

พจนานุกรมภาพต่างๆ  ภาพเคลื่อนไหวของสัตว์ต่างๆ  โลกและอวกาศ

อุปกรณ์และเครื่องมือต่างๆ

 

 

  การเรียนการสอนฟิสิกส์ 1  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

1. การวัด 2. เวกเตอร์
3.  การเคลื่อนที่แบบหนึ่งมิติ 4.  การเคลื่อนที่บนระนาบ
5.  กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน 6. การประยุกต์กฎการเคลื่อนที่ของนิวตัน
7.  งานและพลังงาน  8.  การดลและโมเมนตัม
9.  การหมุน   10.  สมดุลของวัตถุแข็งเกร็ง
11. การเคลื่อนที่แบบคาบ 12. ความยืดหยุ่น
13. กลศาสตร์ของไหล   14. ปริมาณความร้อน และ กลไกการถ่ายโอนความร้อน
15. กฎข้อที่หนึ่งและสองของเทอร์โมไดนามิก  16. คุณสมบัติเชิงโมเลกุลของสสาร
17.  คลื่น 18.การสั่น และคลื่นเสียง

  การเรียนการสอนฟิสิกส์ 2  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต  

1. ไฟฟ้าสถิต 2.  สนามไฟฟ้า
3. ความกว้างของสายฟ้า  4.  ตัวเก็บประจุและการต่อตัวต้านทาน 
5. ศักย์ไฟฟ้า 6. กระแสไฟฟ้า 
7. สนามแม่เหล็ก  8.การเหนี่ยวนำ
9. ไฟฟ้ากระแสสลับ  10. ทรานซิสเตอร์ 
11. สนามแม่เหล็กไฟฟ้าและเสาอากาศ 

12. แสงและการมองเห็น

13. ทฤษฎีสัมพัทธภาพ 14. กลศาสตร์ควอนตัม
15. โครงสร้างของอะตอม 16. นิวเคลียร์ 

  การเรียนการสอนฟิสิกส์ทั่วไป  ผ่านทางอินเตอร์เน็ต

1. จลศาสตร์ ( kinematic)

   2. จลพลศาสตร์ (kinetics) 

3. งานและโมเมนตัม 4. ซิมเปิลฮาร์โมนิก คลื่น และเสียง
5.  ของไหลกับความร้อน 6.ไฟฟ้าสถิตกับกระแสไฟฟ้า 
7. แม่เหล็กไฟฟ้า  8.    คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ากับแสง
9.  ทฤษฎีสัมพัทธภาพ อะตอม และนิวเคลียร์   

 

กลับเข้าหน้าแรก

กลับหน้าแรกโฮมเพจฟิสิกส์ราชมงคล

ครั้งที่

เซ็นสมุดเยี่ยม

เรืองทั่วไป